2025-ci il dünya oftalmologiyasında və göz xəstəliklərinin müalicəsində hansı yeniliklərlə yadda qaldı?
2025-ci il oftalmologiya tarixində mühüm dönüş nöqtələrindən biri kimi yadda qaldı. Bu il ərzində texnologiyanın sürətli inkişafı, süni intellektin tibbi praktikaya daha dərindən inteqrasiyası və yeni müalicə üsullarının tətbiqi sayəsində bir çox göz xəstəliklərinin aşkarlanması və müalicəsi daha effektiv hala gəldi. Əsas məqsəd dəyişməz qaldı: görmə itkisinin qarşısını almaq və insanların həyat keyfiyyətini qorumaq.
Süni intellekt və erkən diaqnoz
2025-ci ildə süni intellekt (Sİ) əsasən erkən diaqnostika sahəsində böyük rol oynadı. Xüsusi proqramlar göz dibi şəkillərini, OCT və görmə sahəsi testlərini analiz edərək həkimə əlavə dəstək verdi. Bu texnologiya:
- qlaukomanı simptomlar yaranmamışdan əvvəl,
- diabetik retinopatiyanı ilkin dəyişiklik mərhələsində,
- makula xəstəliklərini erkən fazada aşkar etməyə imkan yaratdı.
Xəstələr üçün bu o deməkdir ki, xəstəlik daha erkən müəyyənləşdirilir və müalicəyə vaxtında başlanır.
Torlu qişa xəstəliklərində yeni müalicə imkanları
2025-ci ildə torlu qişa xəstəliklərinin müalicəsində yeni nəsil dərmanlar və uzunmüddətli təsirə malik implantlar sayəsində rahatlıq və davamlılıq ön plana çıxdı:
- gözdaxili iynələrin sayı azaldıldı,
- müalicələr arası intervallar uzandı,
- xəstələrin klinikaya tez-tez gəlmə ehtiyacı minimuma endi.
Bu yeniliklər xüsusilə yaşlı xəstələr və xroniki torlu qişa xəstəlikləri olan insanlar üçün böyük üstünlükdür.
Gen terapiyası – gələcəyin müalicəsi
İrsi torlu qişa xəstəlikləri uzun illər müalicəsiz hesab olunurdu. 2025-ci ildə gen terapiyasının uğurlu nəticələri göstərdi ki, bəzi hallarda görmə itkisini dayandırmaq, hətta qismən bərpa etmək mümkündür. Bu üsul hələ geniş yayılmasa da, nadir göz xəstəlikləri olan xəstələr üçün ciddi ümid mənbəyinə çevrilib.
Katarakta və lazer cərrahiyyəsında yeniliklər
Yeni nəsil lazer texnologiyaları katarakta əməliyyatlarını daha təhlükəsiz və dəqiq etdi. 2025-ci ildə:
- əməliyyat vaxtı qısaldı,
- göz toxumalarına təsir minimuma endirildi,
- əməliyyatdan sonra görmənin bərpası daha sürətli oldu.
Bu da xəstələrin gündəlik həyata daha tez qayıtmasına imkan yaratdı.
Teleoftalmologiya və uzaqdan müayinə
2025-ci ilin diqqətçəkən yeniliklərindən biri də teleoftalmologiyanın genişlənməsi oldu. Uzaq bölgələrdə yaşayan insanlar üçün:
- ilkin müayinələr yerində aparılır;
- nəticələr ixtisaslaşmış mərkəzlərdə qiymətləndirilir;
- ehtiyac olduqda xəstə vaxtında mütəxəssisə yönləndirilir.
Bu yanaşma göz xəstəliklərinin gec aşkarlanmasının qarşısını almaqda mühüm rol oynayır.
2025-ci il sübut etdi ki, müasir oftalmologiyanın əsas dayaqları erkən diaqnoz, texnoloji dəstək və fərdi müalicə yanaşmasıdır. Bütün bu yeniliklərdən maksimum faydalanmağın ən vacib yolu isə müntəzəm göz müayinəsindən keçməkdir.
Unutmayaq: görmə itkisinin böyük bir hissəsinin qarşısını vaxtında atılan addımlarla almaq mümkündür. Göz sağlamlığınızı qoruyun, müayinələri təxirə salmayın.
